Според National Geographic, истражувачи во Бразил работат на развој на таканареченото вселенско земјоделство област што би требало да им овозможи на идните астронаути дел од храната да ја произведуваат за време на долги мисии на Месечината, Марс или во длабоката вселена.
Еден од центрите вклучени во истражувањето е Instituto Agronômico de Campinas (IAC), еден од најстарите земјоделски истражувачки центри во светот. Таму научниците проучуваат како растенијата реагираат на условите што би ги очекувале надвор од Земјата: високи температури, ограничено количество вода, вештачка светлина и недостиг од хранливи материи.
Токму овие проблеми стануваат сè поважни и на нашата планета.
Што ќе јадат астронаутите на Марс?
Астронаутите денес главно зависат од храна што е специјално обработена и подготвена да трае долго. Сепак, идните мисии што би можеле да траат со месеци или години ќе бараат поодржлив начин на производство на храна.
Затоа научниците истражуваат кои растенија најдобро би можеле да успеваат во вселенски услови.
Бразилската истражувачка мрежа Space Farming Brazil Network ја сочинуваат агрономи, вселенски експерти и инженери, а меѓу културите на кои во моментов им се посветува особено внимание се слаткиот компир и наутот.
Изборот не е случаен. Наутот е богат со протеини, додека виолетовиот сладок компир содржи големи количества антоцијанини, антиоксиданси што би можеле да им помогнат на растенијата да се заштитат од вселенското зрачење.
Двете растенија се релативно едноставни за одгледување и не бараат опрашување со пчели, што е особено важно во затворени вселенски системи.
Целта не е растенијата само да преживеат, туку да бидат мали, продуктивни, нутритивно богати и приспособени на ограничен простор.
Без почва и класично наводнување
Во лабораториите растенијата не се одгледуваат на традиционален начин. Наместо почва, се користат супстрати како кокосови влакна, додека хранливите материи директно се доставуваат до коренот преку вештачки систем за наводнување.
Истражувачите потоа го менуваат количеството светлина, хранливи материи и вода за да утврдат колкав стрес можат да поднесат растенијата, а притоа да останат здрави и продуктивни.
Една од целите е развој на растенија што заземаат што е можно помалку простор. Бразилските научници веќе експериментираат со ниски хибридни растенија домати што даваат поголеми плодови, но не растат до својата вообичаена височина.
Таквиот пристап би можел да биде многу корисен во вселената, каде што секој квадратен сантиметар е драгоцен.
Марс како лабораторија за климатските промени на Земјата
Сепак, можеби најинтересниот дел од ова истражување нема многу врска со Марс.
Научниците сметаат дека растенијата што се развиваат за екстремни услови во вселената би можеле да им помогнат и на земјоделците на Земјата, особено во подрачја што се соочуваат со сè почести суши, топлотни бранови и промени во режимот на врнежи.
Бразил во последните децении се соочува со сè поинтензивни временски екстреми. Подолгите сушни периоди носат недостиг од вода и го зголемуваат ризикот од пожари, додека обилните врнежи можат да предизвикаат поплави. Високите температури истовремено ги намалуваат приносите и го олеснуваат ширењето на болести и штетници.
Поради тоа, научниците се обидуваат да развијат сорти што можат да успеваат со помалку вода, подобро да ги поднесуваат високите температури и да даваат стабилен принос дури и кога условите не се идеални.
Една од техниките што ја користат истражувачите е изложување на семето на гама-зраци за да се предизвикаат случајни генетски промени. Потоа се одгледуваат нови генерации растенија и се бараат особини што би можеле да бидат корисни, на пример отпорност на суша или способност да го завршат животниот циклус пред да настапат екстремни горештини.
Таквите растенија би можеле да имаат примена и на Земјата, каде што земјоделството мора да се приспособи на променетата клима.
Експериментите веќе стигнуваат до вселената
Истражувањата не останале само во лабораториите.
Space Farming Brazil Network веќе испраќала семе од наут и растенија од сладок компир до работ на вселената за научниците да проучат како реагираат на екстремни услови. Во следните фази од експериментите ќе бидат тестирани и микроорганизми што им помагаат на растенијата да добијат азот.
Ова би можело да биде особено значајно за одржливото земјоделство. На Земјата употребата на азотни ѓубрива има значително влијание врз животната средина и е поврзана со емисии на стакленички гасови. Ако микроорганизмите можат поефикасно да им обезбедат азот на растенијата, потребата од хемиски ѓубрива би можела да биде помала.
Од вселенска фарма до одржливо земјоделство
Вселенското земјоделство можеби сè уште звучи како далечна иднина, но технологиите што се развиваат за Марс и Месечината веќе имаат потенцијална примена на Земјата.
Растенијата што бараат помалку вода, заземаат помалку простор, растат побрзо или подобро поднесуваат топлина и суша би можеле да бидат важни за иднината на производството на храна.
Во таа смисла, потрагата по начин да одгледуваме храна на Марс всушност може да биде и потрага по одговор на едно многу поблиско прашање: како ќе произведуваме доволно храна на Земјата ако условите за земјоделство продолжат да се влошуваат?
Како што пишува National Geographic, истражувањата на вселенското земјоделство поврзуваат две навидум далечни теми иднината на човечкиот живот надвор од Земјата и опстанокот на земјоделството на планетата на која веќе живееме.
Можеби навистина нема да треба да ги чекаме првите фарми на Марс за да ги видиме нивните придобивки. Некои од технологиите развиени за вселената би можеле да помогнат нашите ниви да бидат подобро подготвени за иднината што станува сè потопла, посува и понепредвидлива.
Извор: odrzime.rs
