Порастот на дебелината во западните општества, вклучувајќи ја и дебелината во менопауза, е поврзан со високо преработената храна која негативно влијае на хормоналната рамнотежа и на многу процеси во организмот. Покрај тоа, консумирањето ултра преработена храна, како дел од повеќе фактори, може да придонесе и за појавата на предвремени знаци на стареење. Сите сегменти на здравјето се меѓусебно поврзани и зависни, а исхраната е еден од факторите што најдиректно влијае на секој од нив – поединечно и заедно.
Иако одамна е јасно дека газираните пијалаци и ултра преработените житарици не се здрав избор, дури неодамна стана кристално јасно колку голема улога има хранителната индустрија во епидемијата на дебелина. Проблемот не е само во тоа што индустриски преработената храна е богата со додаден шеќер, натриум, заситени масти и брзи јаглехидрати, а истовремено е многу помалку заситна од природните намирници.
Поопасно од тоа што содржи е она што високо преработената храна не содржи: есенцијални хранливи материи, додека истовремено ги нарушува хормоните кои ја регулираат гладта и ситоста.
Нивоа на преработка на храна
Група 1 – Непреработена или минимално преработена храна
Оваа група вклучува храна без додадени состојки, консумирана во природна или речиси природна форма: свежо овошје, зеленчук, риба, месо, јатки, мешунки, јајца и млеко. Минималната обработка вклучува готвење, печење, замрзнување, сушење, мелење – како што се прави дома.
Група 2 – Преработени кулинарски состојки
Во оваа група спаѓаат основни засилувачи на вкус и маснотии што се користат при подготовка на храна: сол, шеќер, путер, масла.
Група 3 – Преработена храна
Ова е поедноставна преработена храна што комбинира 2–3 состојки од првите две групи, користејќи методи што може да се остварат и дома: конзервирано овошје или риба, сирење, желе, кисели краставички, свежо печен леб.
Група 4 – Високо преработена храна
Ова е најкомплицираната група. Содржи состојки што речиси никогаш не се користат дома: конзерванси, синтетички витамини, засилувачи на вкус, емулгатори, вештачки бои и ароми, разни засладувачи. Ултра преработените намирници содржат многу малку (или воопшто немаат) целосна храна од Група 1. Најлесниот начин да ја препознаете: многу долг рок на траење.
Како високо преработената храна му штети на организмот?
Најочигледните примери се слатки, грицки во пакување, газирани пијалаци. Но, во оваа група спаѓаат и:
- месни преработки
- житарици за појадок (и оние „без бои“)
- сладолед
- инстант супи
- замрзната пица
- пилешки нaгети
- готови микробранови јадења
- „здрави“ протеински барови и шејкови
- индустриски произведени „интегрални“ лебови
- јогурти со вештачки ароми и засладувачи
Телото останува гладно не затоа што ви треба храна, туку затоа што недостигаат хранливи материи: минерали, амино киселини, здрави масти, витамини.
Високо преработената храна ги нарушува хормоните лептин и грелин – кои ја регулираат гладта и ситоста – па несвесно јадете повеќе. Недостатокот од влакна доведува до брза дигестија, нагли скокови и падови на шеќерот во крвта, што создава уште поголема желба за храна.
Како да го намалите внесот на високо преработена храна
Покрај дебелината, ваквата храна е силно поврзана со:
- дијабетес тип 2
- кардиоваскуларни заболувања
- некои видови рак
Не мора да го промените целиот начин на исхрана преку ноќ. Малите чекори се најодржливи.
Започнете со една замена дневно
Заменете еден оброк со храна од Група 1–3: свеж зеленчук, овошје, интегрални житарки, протеини.
Читајте декларации
Ако листата на состојки има повеќе од 5 ставки или состојки што не можете да ги изговорите — најчесто се работи за ултра преработена храна.
Избирајте пазар наместо супермаркет
Поголеми се шансите храната да биде свежа и природна.
Изберете едноставни извори на протеини
Печена пилешка гради, лосос, варени јајца, печен тофу.
За ужина бирајте:
- грчки јогурт со бобинки
- печен едамаме
- свеж зеленчук со хумус
Со постепено воведување, ултра преработената храна природно ќе исчезне од вашиот режим – без чувство на ограничување. Ќе почувствувате разлика во енергијата, расположението и хормоналната рамнотежа во рок од неколку недели.
Важно: Не е до „слаб карактер“ – индустријата го дизајнира циклусот
Хранителната индустрија со години ја проучува хемијата на мозокот, допаминот и совршените комбинации на сол, шеќер и масти што го активираат системот за наградување. Тоа не е слабост – тоа е биологија.
Целта не е вина, туку ресетирање на метаболизмот и замена на храна која ве „држи зависни“ со онаа што го поддржува здравјето.
