Годината во која „AI hype“-от слета на земја

Ако 2023 беше година на масовно „откривање“ на вештачката интелигенција, а 2024 година на големи експерименти, тогаш 2025, за мене е сосема јасно - година на отрезнување, пишува Лазар Јовановиќ, Chief Digital and AI Office на Represent System. За рекордно кратко време, AI од „магично копче“ стана уште една ставка во буџетот, KPI во dashboard и тема на состаноците на бордот. И тоа е добра вест.

lazar-5104-fi

Извор: Vitamin studio

Генеративните модели, custom агенти, автоматизацијата и аналитиката повеќе не се тема за технолошки ентузијасти и конференциски панели, тие влегоа во оперативата на маркетиншки тимови, медиуми, агенции и компании. Но заедно со тоа, 2025 нè научи и нешто многу поважно: AI, сам по себе, не решава ништо. Тој само го забрзува она што веќе постои – стратегијата и хаосот.

Глобално, регионално, локално: каде навистина стигнавме

Глобално гледано, AI стана мејнстрим. Огромното мнозинство компании денес користат вештачка интелигенција барем во една функција, најчесто во маркетингот, продажбата, корисничката поддршка или аналитиката. Сепак, далеку помал број успева навистина да ја вплете AI во „нервниот систем“ на бизнисот, така што таа да влијае врз процесите, приходите, производите и одлуките надвор од рамките на експериментите.

Во нашиот регион, а особено во Србија, сликата е понијансирана. AI и понатаму често е „проект“ или пилот, а не составен дел од културата и оперативниот ДНК на компанијата. Добар дел од фирмите се некаде на половина пат: имаат волја, го гледаат потенцијалот, но немаат доволно луѓе, структура и јасен план за да одат подалеку од „ајде да пробаме еден четбот“.

И токму тука лежи најголемата можност за оние што сакаат да ја преземат иницијативата. Додека мнозинството сè уште се прашува „дали да почнеме“, постои простор да се заземе лидерска позиција и AI да не биде PR тема, туку реален извор на конкурентска предност.

Каде AI навистина донесе вредност (од прва рака)

Преку работата со десетици тимови и клиенти, како и преку она што го направивме во рамките на Represent System, кој го водам низ дигитална и AI трансформација, денес многу јасно гледам три области во кои AI веќе прави разлика.

1. Ефикасност и скалирање
Денес е сосема реално тимовите да работат 30–50 проценти побрзо на рутински и повторливи задачи. Базичен copy, првични идеи, Q&A структури, подготовка на текстуални нацрти, сегментација на кампањи, извештаи, research тоа повеќе не е причина тимот да троши часови.

AI ни овозможи она што некогаш беше „подготовка“ да го скратиме на минимум и човечката енергија да ја пренасочиме кон она што е навистина важно: стратегија, креативни концепти, релациска работа со клиенти и партнери.

2. Подобра аналитика и попаметни одлуки
Втората голема промена се случи во начинот на читање на податоците. AI алатките помагаат побрзо да се забележат сигнали, аномалии и обрасци и попрецизно да се предвиди однесувањето на корисниците и порационално да се користи буџетот.

Она што некогаш беше интуиција на сениор („оваа порака веројатно ќе функционира“) денес станува комбинација од модел и човечка одлука. Кога тие две работи ќе се спојат, се создава сериозна предност.

3. Демократизација на знаењето и алатките
Третата работа што ја сметам за клучна е демократизацијата. Денес малата фирма има пристап до алатки кои пред само неколку години беа резервирани за најголемите корпорации. AI во голема мера го израмни теренот: на оној што знае што прави му дава шанса да игра во повисока лига, дури и без масивни буџети. Но само ако постојат стратегија, процес и тим што знае што прави.

Каде „hype“-от ја прегази реалноста

Оваа година подеднакво јасно ја оголи и другата страна на приказната: AI не е магична кратенка. Многу луѓе влегоа во AI од чист FOMO ефект. Очекувањето беше дека копчето „Generate“ ќе ја замени стратегијата, процесите, па дури и луѓето. Во пракса се случи спротивното.

Она што го видов во компаниите во регионот може да се сумира вака:

  • AI не менува лоша стратегија. Ако компанијата нема јасно дефинирани цели, KPI-и и приоритети, AI само го забрзува погрешниот правец.
  • AI не ги поправа хаотичните процеси. Таму каде што сè се работи ad hoc, без структура, AI воведува уште еден слој на комплексност и многу брзо станува „играчка“ што се користи повремено и без јасна причина.
  • AI не ги заменува луѓето. Најдобрите резултати оваа година ги имаа тимовите што комбинираа силна човечка експертиза со AI алатки, а не оние што се обидоа да го „аутсорсираат“ размислувањето на моделот.

Го видовме и заситувањето со генерирана содржина: feed-ови полни со генерички објави, текстови без тон и идентитет, кампањи што личат една на друга… Брендовите што немаат јасен глас и автентична приказна во таква средина практично исчезнуваат во бучавата.

Што ние конкретно направивме во 2025 година

За мене лично, 2025 беше можеби најинтензивната професионална година досега, бидејќи го поминав целиот циклус од експеримент до системска интеграција на AI во реални компании, тимови и производи.

Во рамките на Represent System, каде што под еден покрив се осум компании агенции, едукација, портали, медиуми, дигитални услуги го водев процесот што денес би го нарекол вистинска AI трансформација.

Тоа значеше AI да не остане на нивото „ајде да го пробаме овој алат“, туку да дефинираме стратегија за целиот систем, по фази, да воведеме политики за управување со AI (што е дозволено, како ги чуваме податоците, кои се границите), да ги идентификуваме работите што можат да се автоматизираат и преку пилот-проекти да ги тестираме решенијата пред да влезат во секојдневната работа.

Истовремено, ја стандардизиравме работата преку Microsoft 365 и придружните AI асистенти. Не затоа што е „модерно“, туку затоа што дигитализацијата на процесите е предуслов AI да има каде да „легне“.

Втората голема лекција беше дека AI е највреден кога ќе стане дел од производот и услугата – не само „помош во позадина“. Резултатот од тоа е многу опиплив: кампањите се подготвуваа побрзо, беа попрецизно таргетирани, со порелевантна содржина и подобри перформанси.

Третиот столб се AI асистентите што ги развивме. Практично, членот на тимот добива „проширена верзија од себе“ – асистент што ги знае стандардите, форматите, тоновите на комуникација, протоколите и процесот на работа.

Преку десетици предавања, панели и мастер класови што ги водев во текот на годината, ми стана сосема јасно едно нешто: најголемиот предизвик не е технологијата, туку навиките. Дури кога организацијата ќе добие заеднички јазик, јасна стратегија и рамка, AI може да скалира без отпор и конфузија.

Што навистина нè научи 2025

Ако би требало да ја сумирам оваа година во неколку реченици, тоа би било вака:

  • AI без луѓе нема вредност.
  • AI без процес нема скалирање.
  • AI без стратегија нема смисла.
  • AI без метрики нема ROI.

Ова не се теориски пораки, ова е дестилат од реална работа со тимови, клиенти, проекти и кампањи во текот на 2025 година.

За крај, една многу директна порака: ако сакате 2026 да биде година на реални резултати, а не година на нови презентации и „AI пилот-проекти“, тогаш AI повеќе не смее да се гледа како играчка или тренд. Тој мора да влезе во стратешката рамка на бизнисот во процесите, метриките, развојот на луѓето и културата.

Извор: bizlife.rs

Избор на уредникот

Prijavi se na novosti.