На способноста за донесување одлуки можат да влијаат и искуствата од детството. Некои жени уште од мали биле научени да се сомневаат во себе и да ги преиспитуваат сопствените инстинкти поради реченици што ги слушале од родителите, наставниците или други возрасни лица.
Таквите пораки можеби делуваат безазлено кога му ги кажуваме на дете, но можат да ја нарушат самодовербата и да остават трага врз начинот на кој подоцна се доживува себеси, своите емоции и сопствените одлуки.
Реченици што можеби ви го отежнале донесувањето одлуки
1. „Престани да драматизираш“
Девојчињата често се етикетираат како „драматични“, особено кога отворено ги покажуваат емоциите. Додека истото однесување кај момчињата може да се толкува како силна реакција или едноставно како дел од растењето, кај девојчињата понекогаш се доживува како претерување.
Кога таква критика доаѓа од возрасни на кои детето им верува, таа може особено тешко да се обработи. Девојчето може да почне да ги потиснува сопствените реакции и да се прашува дали навистина претерува.
Подоцна, како возрасна жена, може да се воздржува од изразување мислење или донесување одлука од страв дека ќе делува „премногу“.
2. „Никогаш не си задоволна“
Оваа реченица жените можат да ја слушаат од лица што веруваат дека всушност им помагаат да бидат помалку пребирливи или барани. Проблемот настанува кога детето ќе почне да верува дека неговите потреби сами по себе се проблем.
Особено е тешко ако лицето истовремено се обидува да им угоди на сите околу себе. Стравот од отфрлање може да доведе до постојано приспособување кон другите, а потоа се појавува парадокс: колку и да се труди сите да бидат задоволни, сè уште има чувство дека нешто прави погрешно.
Со текот на времето тоа може да доведе до несигурност во сопствените избори. Ако постојано се обидувате да погодите што сакаат другите, станува многу потешко да слушнете што всушност сакате вие.
3. „Веќе го знаеш точниот одговор“
На прв поглед, оваа реченица може да звучи како обид за охрабрување. Сепак, начинот на кој е изговорена може да има сосема спротивен ефект.
Наместо поддршка, детето може да почувствува притисок што побрзо да донесе одлука и да го „реши проблемот“. Кога се чувствува избрзано, може да почне да го поврзува донесувањето одлуки со стрес и страв од грешка.
Подоцна, поради тоа, дури и едноставен избор може да бара многу повеќе време отколку што е потребно.
4. „Не е толку комплицирано“
Она што е едноставно за возрасен човек не мора да биде едноставно и за дете. Начинот на кој го доживуваме проблемот зависи од искуството, возраста и емоционалната состојба.
Ако девојчето често слуша дека сè „непотребно го комплицира“, може да почне да се сомнева во сопствената процена на ситуацијата.
Тоа може да доведе до чувство дека нејзините емоции или реакции не се оправдани. Наместо да научи да разбира што чувствува, детето може да научи да ги потиснува сопствените емоции.
5. „Премногу се грижиш“
Коментари како „немаш причина да се грижиш“ или „зошто си толку нервозна?“ можеби делуваат како обид некого да смириме, но можат да имаат спротивен ефект.
Кога некому ќе му кажеме дека нема причина да го чувствува она што го чувствува, не мора нужно да му помогнеме да се смири. Можеме да го наведеме да почне да се сомнева во сопствените емоции.
Некои луѓе природно се посклони кон претерано размислување и претпазливост при донесување одлуки. Тоа само по себе не е недостаток. Проблемот настанува кога поради постојана критика ќе почнат да веруваат дека со нив нешто не е во ред.
6. „Не ги отежнувај работите без потреба“
Кога детето се соочува со непријатни емоции, најважно е да чувствува дека возрасната личност го разбира. Игнорирањето на неговите чувства нема да ги направи помалку реални.
Родителите понекогаш во момент на фрустрација му велат на детето дека непотребно ги комплицира работите, без да размислат колку таква реченица може да му остане во сеќавањето.
Подоцна, таа порака може да се претвори во уверување дека токму самото лице е изворот на проблемот. Наместо да верува во сопствената процена, почнува да го преиспитува секој свој избор.
7. „Премногу анализираш“
Дури и кога некој навистина претерано анализира одредена ситуација, прозивањето поради тоа ретко помага.
Претераното размислување често станува поизразено кога сме под стрес. Ако тогаш некому му кажеме дека „премногу анализира“, можеме само дополнително да го зголемиме притисокот.
Жена која оваа реченица често ја слушала како девојче подоцна може да почне да се прашува дали повторно ја прави истата грешка. И така се создава маѓепсан круг: колку повеќе се плаши дека премногу размислува, толку повеќе размислува.
8. „Ајде, одлучи се веќе еднаш“
Оваа реченица може да му звучи на детето како порака дека не е доволно способно.
Наместо да разбере дека можеби само му е потребно уште малку време, детето може да заклучи дека неговата неодлучност е доказ дека нешто не е во ред со него.
Таквиот образец може да остане присутен и во зрелоста. Стравот од погрешен избор станува посилен, а донесувањето одлуки сè потешко.
9. „Треба да имаш повеќе самодоверба“
Ако некому му кажеме дека „треба да биде посамоуверен“, тоа не значи дека автоматски ќе се почувствува посигурно.
Напротив, детето од тоа може да заклучи дека нешто му недостига и дека треба да промени дел од својата личност за да биде доволно добро.
Ниската самодоверба често оди заедно со стравот од грешка и постојаното преиспитување на сопствената процена. Кога не си веруваме себеси, дури и наједноставната одлука може да изгледа како голем ризик.
Тешкото донесување одлуки не е секогаш последица на детството
Важно е, сепак, да се има предвид дека тешкотиите при донесување одлуки можат да имаат различни причини. На нив можат да влијаат стресот, перфекционизмот, стравот од грешка, искуствата од зрелоста или едноставно карактерот на личноста.
Затоа овие девет реченици не треба да се гледаат како доказ дека нечие детство е „виновно“ за сè. Тие повеќе можат да бидат потсетник колку начинот на кој разговараме со децата може да влијае врз нивниот однос кон самите себе.
Бидејќи целта не е да воспитаме дете кое никогаш не се сомнева во себе. Целта е да воспитаме личност која знае дека може да погреши, да се предомисли и сепак да ѝ верува на сопствената процена.
Извор: easylife.rs
