Се провлекува низ пораки кои не се упатени никому, а сите знаат кому му се. Статуси кои не споменуваат име, но погодуваат точно во метата. Естетика на секојдневието која не е само приказ на животот, туку и начин нешто да се порача, покаже, докаже.
Овој феномен не е нов. Напротив, тој постојано се враќа, менувајќи ја формата, но задржувајќи ја суштината.
Пасивна агресија на мрежите – како започна сè
MSN статуси: почеток на една тивка игра
Пред сторијата да станат наш секојдневен јазик, во далечните двеилјадити, постоеја MSN статусите. За многумина, тоа беше првиот простор во кој учеа како да кажат нешто, а да не го изговорат директно.
Статусите беа кратки, често криптични, украсени со симболи, бои или стихови од песни. Нивната публика беше ограничена на листата со контакти – но токму затоа беа прецизни. Се знаеше кој ќе ги прочита. Се знаеше кому му се наменети.
Во тие мали текстуални фрагменти се криеше цела драматургија на адолесценцијата: симпатии, разочарувања, ривалства, желба да бидеме забележани. Тоа беше првиот сусрет со идејата дека комуникацијата не мора да биде директна за да биде ефектна. И првиот чекор пасивната агресија да се развие и да се воспостави на мрежите.
Facebook и Instagram: естетиката како порака
Со доаѓањето на Facebook, а подоцна и на Instagram, суптилните пораки добија нова димензија. Повеќе не стануваше збор само за текст сега сликите, музиката и начинот на претставување на животот станаа дел од комуникацијата.
Објава на совршен појадок, фотографии од патувања, внимателно одбрана песна во стори. Сето тоа може да биде многу повеќе од обична документација на секојдневието. Во одреден контекст, тоа станува порака: „Погледни колку сум добро. Погледни како ми оди без тебе“.
Пасивната агресија на мрежите овде се трансформира во естетика. Наместо директна конфронтација, се избира суптилност. Наместо зборови, атмосфера. А публиката повеќе не е ограничена на неколку контакти, туку може да опфати стотици, па и илјадници луѓе.
Пасивната агресија на мрежите со TikTok во нова фаза
Со појавата на TikTok, овој вид комуникација достигнува нова фаза. Она што некогаш беше дискретно и кодирано, сега може да стане јавно, директно и вирално.
TikTok ги брише границите меѓу приватното и јавното на начин кој претходно не беше можен. Видео кое можеби е снимено со идеја да го види една личност, може да заврши пред очите на илјадници набљудувачи. А алгоритмот, наизглед насумично, често ја „доставува“ содржината токму до оние на кои им е наменета.
Во тој контекст, пасивната агресија на мрежите повеќе не е толку пасивна. Таа станува перформативна. Луѓето сè почесто ја користат платформата за индиректно, но многу јасно, да испратат пораки до поранешните партнери, колеги или до кој било кој ги повредил. Границата меѓу личниот израз и јавното прозивање станува заматена.
Враќање на почетокот: Instagram Notes како дигитален déjà vu
И токму кога се чинеше дека овој облик на комуникација го достигна својот врв, се појавува функција која нè враќа на почетокот Instagram Notes.
Малите текстуални белешки кои се појавуваат над пораките, често придружени со музика или емотикони, неодоливо потсетуваат на старите MSN статуси. Кратки, сугестивни, отворени за толкување тие повторно го воведуваат елементот на игра.
Кому му е наменета пораката? Дали воопшто е наменета за некој конкретно? Или е само начин да се изрази расположението или да се привлече внимание. Таа неодреденост делува како шепот во јавен простор кој сепак одекнува.
Пасивната агресија на мрежите како начин на комуникација
На прв поглед, може да делува дека ваквиот начин на комуникација е незрел или одбегнувачки. Меѓутоа, неговата популарност укажува на нешто подлабоко.
Индиректната комуникација овозможува контрола. Таа нуди можност да се изрази емоција, а притоа да се задржи дистанца. Ако пораката не биде разбрана секогаш постои излез: „Не беше наменето за тебе“.
Во дигиталниот простор, каде што сè е забележано и потенцијално достапно за сите, овој вид на отклон станува важен. Тој овозможува баланс меѓу желбата да бидеме видени и потребата да се заштитиме.
Границата меѓу изразот и инвазијата
Сепак, како што се шират овие форми на комуникација, се отвора и прашањето за границите. Кога суптилната порака станува јавно прозивање? Кога личниот израз преминува во нарушување на туѓата приватност?
На платформите како TikTok, каде што содржината може лесно да излезе од контрола, овие прашања стануваат особено релевантни. Ако секој има право да го изрази своето искуство, каде започнува правото на другата личност на приватност?
Одговорите не се едноставни и веројатно ќе се менуваат како што се менува и дигиталниот простор.
Вечното враќање на еден јазик
Можеби е најинтересно во целата оваа приказна тоа што ништо навистина не се губи само ја менува формата. Она што некогаш го пишувавме во MSN статусите, денес го објавуваме како сторија, видеа или белешки. Формата се менува, но мотивот останува ист.
Потребата да бидеме видени и да кажеме нешто, а да не мораме сè да изговориме. Да оставиме трага која некој ќе ја препознае ако треба.
Во таа смисла, „суптилните пораки“ не се само нуспроизвод на социјалните мрежи. Тие се нивен суштински дел. Јазик кој го развивме заедно со технологијата и кој, како и многу нешта во дигиталниот свет, постојано се враќа. Можеби поинаков, погласен или повидлив. Но секогаш препознатлив.
Извор: wannabemagazine.com
