Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, и училишниот канцелар Камар Семјуелс најавија нова политика за јавните училишта, со која во текот на учебната 2026/27 година ќе се ограничи начинот на кој учениците ја користат вештачката интелигенција.
Мерката ќе опфати речиси 600.000 ученици, односно околу две третини од вкупниот број ученици во јавниот училиштен систем на Њујорк. Градот ја образложи одлуката со потребата да се утврди како AI влијае врз учењето, развојот на критичкото размислување и односите меѓу учениците.
Пауза од AI до крајот на основното образование
Мораториумот се однесува на учениците од програмата 2-K, односно од предучилишна возраст, па сè до осмо одделение. Ним нема да им биде дозволено користење софтвер што директно употребува генеративна вештачка интелигенција.
Дополнително, четботовите наменети за разговор и „друштво“ ќе бидат забранети во сите одделенија.
Мамдани ја објасни одлуката со тоа што децата треба да ја развиваат способноста самостојно да решаваат проблеми, да учат заедно со врсниците и да градат однос со наставниците, наместо дел од тој процес да им го препуштат на AI алатките.
„Само затоа што технологијата е насекаде, не значи дека треба да биде насекаде“, порача градоначалникот.
Тој притоа нагласи дека целта не е трајно отфрлање на технологијата, туку градот во текот на следната година да процени кои AI алатки навистина придонесуваат за учењето, а кои можат да го отежнат.
Средношколците нема да бидат целосно исклучени
За средношколците пристапот е поинаков.
Наместо забрана, градот воведува програми преку кои тие ќе учат што е вештачката интелигенција, како функционира, кои се нејзините ризици и како да препознаваат пристрасност и дезинформации.
Сите средношколци ќе имаат по два AI модули годишно, во траење од по 45 минути, посветени токму на AI писменоста и критичкото размислување.
Истовремено, ќе бидат започнати пет пилот-програми со внимателно избрани AI алатки. Тие ќе бидат достапни само во ограничен број училници и под директен надзор на наставниците.
Во тие програми учениците нема да користат ChatGPT или слични четботови. Предвидено е AI да се користи за конкретни образовни задачи, како анализа на текстови, математика и работа на проекти.
А што е со наставниците?
Новите правила не значат дека AI е забранет и за вработените во училиштата.
Наставниците и понатаму ќе можат да користат генеративна вештачка интелигенција за планирање на наставата и други оперативни задачи, под услов алатките да ги исполнуваат безбедносните стандарди на училишниот систем.
Предвидени се и исклучоци за учениците на кои AI алатките им се потребни како помошна технологија, како и за одредени програми наменети за ученици што се подготвуваат за идни професии, вклучително и компјутерски науки.
Њујорк истовремено го намалува времето пред екран
Одлуката за AI доаѓа заедно со нови препораки за користење екрани во училиштата.
За учениците од трето до петто одделение се препорачуваат најмногу 30 минути индивидуално време пред екран дневно, додека за учениците од шесто до осмо одделение препораката е 45 минути.
За најмладите ученици, од програмата 2-K до второ одделение, нема да се користат индивидуални уреди по принцип еден уред за еден ученик.
Зошто Њујорк одлучи да забави?
Мамдани ја претстави одлуката како привремена пауза, а не како конечно отфрлање на вештачката интелигенција.
Во текот на учебната година ќе биде формирана коалиција составена од ученици, наставници, родители, експерти и други учесници во образовниот систем. Нивната задача ќе биде да ги следат резултатите од политиката и да дадат препораки за следните години.
Градот најави дека правилата ќе се менуваат доколку се покаже дека одреден пристап не ги дава очекуваните резултати.
Одлуката на Њујорк доаѓа во момент кога училиштата низ САД се соочуваат со истото прашање: како да им се овозможи на учениците да се подготват за свет во кој AI е сè поприсутен, а истовремено да се спречи технологијата да преземе дел од процесот на учење што треба да го развива самостојното размислување.
Затоа њујоршкиот модел не претставува целосно „не“ за вештачката интелигенција. На најмладите пристапот им се ограничува, додека кај постарите ученици AI се воведува контролирано, со идеја тие прво да научат како да го разберат и проценат, а дури потоа и како да го користат.
Извор: webmind.rs
