Автоматското читање регистарски таблички не е нова технологија, но начинот на кој денес се поврзуваат податоците од голем број камери ја менува природата на системот. Она што започна како алатка за пронаоѓање украдени автомобили или исчезнати лица, сè повеќе станува дел од поширока инфраструктура за следење на движењето на возилата.
Поради тоа, американските градови и окрузи почнаа да ја преиспитуваат соработката со компанијата Flock Safety, еден од најголемите производители на вакви системи во САД.
Како што пишува Ars Technica, 90 американски градови и окрузи ги раскинале договорите со Flock само во текот на август 2026 година, што е четири пати повеќе отколку претходниот месец. Од почетокот на годината, бројот на локални заедници што ја прекинале соработката достигнал 165, додека од 2021 година досега вкупно 214.
Тоа, сепак, не значи дека Flock исчезнува од американските улици. Компанијата тврди дека во текот на 2026 година бројот на нови партнерства бил приближно десет пати поголем од бројот на необновени договори.
Од една камера до цела мрежа
Камерите на Flock, познати како LPR, односно ALPR системи, ги фотографираат возилата што поминуваат покрај нив и со помош на машинско учење издвојуваат податоци како регистарска ознака, марка, модел, боја и други карактеристики на возилото. Компанијата наведува дека системот може да препознае и специфични детали, како кровен носач, приколка или оштетување на возилото.
Проблемот, според критичарите, настанува кога податоците од поединечните камери ќе се поврзат во поширока мрежа.
Тогаш полицијата не добива само информација дека одреден автомобил поминал по одредена улица, туку може да пребарува податоци собрани на поголем број локации и во повеќе јурисдикции, во зависност од поставките и дозволите за споделување податоци.
WIRED во август објави дека мрежата на Flock опфаќа повеќе од 6.000 заедници и дека новиот AI систем може да анализира обрасци на движење на возилата. Тоа значи дека истражителот, во одредени случаи, не мора да ја знае регистарската ознака на автомобилот за да се обиде да го пронајде – може да започне од описот на возилото или од неговото однесување во просторот.
Flock ја опишува својата нова алатка FreeForm како систем што овозможува пребарување снимки и податоци за возила со природен јазик. На пример, корисникот може да внесе опис како „темно SUV возило со оштетување на задниот браник“ и да добие релевантни резултати од достапните камери. Компанијата нагласува дека оваа алатка не користи препознавање лица.
Зошто градовите се повлекуваат?
Причините за раскинување на договорите се разликуваат од град до град, но главно се сведуваат на три прашања: колку долго се чуваат податоците, кој може да пристапи до нив и колку широко можат да се споделуваат.
Особено внимание привлекоа случаите во кои полициски службеници наводно го користеле системот од приватни причини. Washington Post во август објави истрага за полицајци кои ги користеле камерите на Flock за следење поранешни партнери и други лица што не биле поврзани со легитимни полициски истраги.
Еден од поновите случаи се однесува на поранешен полицаец од Џорџија кој, според истрагата, десетици пати пребарувал податоци за да го следи автомобилот на поранешната партнерка, која исто така била полицајка.
Таквите случаи дополнително го засилија стравот дека технологијата создадена за решавање криминал може да стане алатка за лично следење и злоупотреба.
Уште еден проблем е можноста за меѓусебно поврзување на локалните системи. WIRED неодамна откри дека полицијата во градот Alpharetta во Џорџија ги споделувала податоците собрани со камерите на Flock со повеќе од 2.000 институции низ САД, додека за возврат можела да пристапува до податоци од повеќе од 1.300 организации.
„Мрежниот ефект“ беше една од причините поради кои одредени градови првично сакаа да го воведат Flock: колку повеќе камери има во околните места, толку полесно полицијата може да го следи движењето на возилата надвор од сопствената територија. Меѓутоа, сега се покажува дека истиот принцип може да претставува проблем кога локалните власти се обидуваат да ограничат до каде можат да стигнат нивните податоци.
Flock се обидува да ги промени правилата
Под притисок на јавноста и локалните власти, компанијата најави неколку промени.
Flock на 13 август соопшти дека препорачува скратување на стандардниот период за чување на податоците на седум дена, со можност одредени податоци да се зачуваат подолго кога се поврзани со конкретна истрага. Компанијата најави и задолжителни контроли за злоупотреба на системот, повеќефакторска автентикација и построги правила за пристап до податоците.
Меѓу новите мерки е и задолжително наведување на бројот на кривичниот предмет при полициско пребарување, како и автоматско означување невообичаено однесување на корисниците на системот. Целта е, како што наведува компанијата, злоупотребата да се открие пред да стане сериозен проблем.
Критичарите сметаат дека проблемот не е само во тоа колку долго се чуваат податоците, туку и во самата можност огромно количество информации за движењето на возилата да се обедини во една база што може да се пребарува.
Камери што полицијата ги пофалува, а граѓаните ги оспоруваат
Полицијата, од друга страна, инсистира дека ваквите системи имаат конкретна безбедносна функција. Flock наведува случаи во кои камерите помогнале во пронаоѓање украдени автомобили, исчезнати лица и осомничени за кривични дела.
Поради тоа, дебатата во САД не се води толку околу прашањето дали ALPR камерите можат да бидат корисни, туку околу тоа каде треба да се повлече границата меѓу корисна полициска алатка и систем за масовен надзор.
Овој проблем станува уште посложен како што системите се унапредуваат со вештачка интелигенција. Кога камерата повеќе не служи само за читање регистарска ознака, туку овозможува пребарување врз основа на бојата, моделот, карактеристиките на возилото или обрасците на неговото движење, можностите за надзор стануваат значително пошироки.
Затоа, сè повеќе американски градови сега се прашуваат не само дали ваквата технологија им помага во борбата против криминалот, туку и колкава контрола сакаат да имаат врз податоците за движењето на своите граѓани.
Извор: webmind.rs
