Нашите Instagram фидови значајно се променија од 2010 година, кога платформата беше лансирана. Некогаш објавите го прикажуваа секојдневието, додека денес доминираат „совршени“ моменти и патувања. Не е повеќе работата само во тоа луѓето да ги посетуваат истите места, туку и во тоа што се прават идентични фотографии, во исти пози и кадри.
Поради тоа се создаваат редици пред локациите како сините куполи во Оја на Санторини или Тории капијата во Јапонија, додека поединечни градови дури воведуваат и посебни „селфи зони“ за да ги намалат гужвите. Во тој контекст се појави нов естетски правец кој многумина не би го поврзале веднаш со „убавина“ – брутализам.
Извор: Unsplash/Lex Melony
Скопје како центар на бруталистичката приказна
Еден од градовите кој најмногу го искористи овој тренд е Скопје, главниот град на Северна Македонија.
По разорниот земјотрес во 1963 година, кога беа уништени околу 80% од градот, уследи масовна обнова во која учествуваа архитекти од целиот свет. Резултатот беше единствен спој на бруталистички објекти кои и денес го дефинираат визуелниот идентитет на градот.
Александра Георгиева, жителка на Скопје, покрена пешачка тура низ бруталистичката архитектура, водена со бакшиш по желба, за да им го приближи на туристите овој специфичен стил.
„Во тој период македонските архитекти дадоа огромен придонес во развојот на градот“, рече таа за време на турата за Euronews Travel. „Тоа е дискутабилен стил на архитектура, но ви се допаѓал или не, градот е целосно прероден по земјотресот.“
Извор: Unsplash/Boban Simonovski
Контроверзите околу овој стил и понатаму постојат. Критичарите заговараа замена на бруталистичките фасади со неокласичен стил, што делумно беше спроведено преку проектот „Скопје 2014“. Иако проектот беше запрен во 2018 година, многу згради во центарот веќе се преобликувани со значајни трошоци. Застапниците на промената тврдат дека со тоа се враќа постариот изглед на градот, додека противниците сметаат дека се брише важен дел од историјата.
Георгиева не се согласува со тоа. „Мислам дека пропуштивме шанса Скопје веднаш по земјотресот да го обновиме во неокласичен стил“, рече таа.
„Во меѓувреме, брутализмот стана еден од најважните стилови во градот. Можеби не е омилен, но е многу автентичен и специфичен и го издвојува Скопје од другите градови.“
Нејзината тура вклучува згради како Македонската академија на науките и уметностите, Градскиот трговски центар (ГТЦ) и зградата на Пошта, кои денес се меѓу најпосетуваните локации за љубителите на овој архитектонски правец.
Каде на друго место да се види брутализам – Белград е сè попопуларна дестинација
Еден од најпознатите примери на брутализам во Европа е Барбикан центарот во Лондон, каде што се организираат и водени тури низ комплексот. Ереван во Ерменија исто така ги привлекува љубителите на овој стил, посебно благодарение на комплексот Cascade, додека во околината се наоѓа и радио-оптичкиот телескоп Оргов.
Меѓу градовите кои сè почесто се издвојуваат на мапата на љубителите на брутализмот се наоѓа и Белград, каде што посетителите посебно ги истакнуваат објектите како кулата Генекс, Палатата Србија, комплексот „Рудо“ (Источна капија на Белград), зградата „Тоблероне“ на Карабурма и Ламелите во Блок 21, како и други монументални градби на социјалистичкиот модернизам кои станаа своевидни туристички атракции и честа тема на социјалните мрежи.
Извор: Unplash/Ivan Aleksić
Сите овие градби денес сè повеќе го привлекуваат вниманието на посетителите, не само како дел од секојдневниот градски пејзаж, туку и како интересни точки на мапата на љубителите на бруталистичката и социјалистичката модерна архитектура која повторно добива на популарност.
Извор: bizlife.rs
