Семејната психотерапевтка Керол Ким, која се занимава со родителство и семејни односи, издвојува пет вида искуства кои, според неа, можат да остават особено силна трага кај децата. Заедничко за нив е тоа што не бараат голем буџет ниту совршено организирано детство – туку присуство на родителите.
Нејзините тврдења не се научно правило што важи за секое дете, но дел од овие заклучоци се совпаѓаат со истражувањата за односот меѓу родителите и децата. Една објавена студија покажала поврзаност меѓу квалитетното време што родителите го поминуваат со децата и нивната добра состојба, додека други истражувања укажуваат на значењето на семејните рутини и предвидливоста за детскиот развој.
1. Кога родителот навистина има време за нив
Не е пресудно дали сте го однеле детето на скапо патување или сте му купиле подарок што долго го посакувало. Многу позначајно може да биде она што се случува меѓу големите настани.
Заедничкото читање пред спиење, гледањето филм, разговорот по училиште, играњето друштвена игра или дури и подготвувањето вечера можат да станат важни спомени – особено кога детето чувствува дека родителот во тој момент не е со мислите на друго место.
Ким го издвојува овој вид внимание како една од работите што децата можат долго да ги паметат: чувството дека родителот бил присутен и дека заедничкото време било важно.
Истражување објавено во списанието Journal of Pediatric Nursing анализирало податоци за 17.855 деца на возраст од една до пет години и покажало поврзаност меѓу квалитетното време поминато со родителите и показателите за добрата состојба на децата.
2. Зборовите што им дале самодоверба
Децата честопати многу повеќе паметат како се чувствувале покрај родителите отколку конкретните реченици што им биле кажани.
Затоа, поддршката во моментите кога детето се сомнева во себе може да има посебно место во неговите сеќавања. Тоа може да биде едноставно „обиди се повторно“, „верувам во тебе“ или потсетување дека еден неуспех не значи дека детето не е способно.
Ким смета дека ваквите зборови им испраќаат важна порака на децата дека родителската поддршка не зависи од тоа дали нешто направиле совршено.
Пофалбата не мора секогаш да биде поврзана со резултатот. Понекогаш е поважно да се забележат трудот, упорноста и подготвеноста повторно да се обидат.
3. Малите семејни навики што стануваат „ваши“
Саботниот појадок, палачинките во недела, филмот во петок навечер, одењето кај баба во одреден ден или начинот на кој семејството го прославува роденденот можеби изгледаат сосема неважни додека траат.
Подоцна, токму ваквите работи можат да станат она по што се памети детството.
Семејните рутини им даваат на децата предвидливост и чувство дека припаѓаат на нешто што е само нивно. Истражување објавено во Journal of Child and Family Studies покажало поврзаност меѓу стабилните семејни рутини и добрата состојба на децата, како и со чувството на стабилност и припадност.
Затоа, семејната традиција не мора да биде големо патување што се повторува секоја година. Може да биде и сосема обичен неделен ручек на иста маса.
4. Начинот на кој се однесувате кон другите луѓе
Децата учат многу набљудувајќи ги возрасните, дури и кога никој ништо посебно не им објаснува.
Тие гледаат како родителот разговара со продавачот, дали ќе му помогне на повозрасен човек, како реагира кога некој ќе погреши или дали ќе застане за да му помогне на некого кому му е потребна помош.
Ким смета дека ваквите примери можат да останат во сеќавањето на детето бидејќи му покажуваат што значи да се биде внимателен кон другите.
Не е потребно да се одржи посебен „час по добрина“. Децата честопати учат што значи добрината гледајќи како нивните родители се однесуваат во секојдневните ситуации.
5. Кој бил покрај нив кога им било тешко
Можеби најважните спомени не се создаваат кога сè било убаво, туку кога не било.
Кога детето е болно, исплашено, тажно поради расправија со другарче, разочарано поради лоша оценка или едноставно има лош ден, начинот на кој родителот реагира може да остави силен впечаток.
Ким особено го истакнува значењето на утехата и чувството дека детето може да се потпре на родителот кога му е тешко. Наместо да се обидуваме секоја непријатна емоција веднаш да ја „поправиме“, важно е да му покажеме на детето дека има право да биде тажно, луто или исплашено и дека поради тоа нема да ја изгуби родителската блискост.
Ваквите искуства можат да придонесат за чувството на сигурност и доверба во односот со родителите.
Не се потребни совршени спомени
Интересно е што сите пет работи се сведуваат на една прилично едноставна идеја: децата не мора да имаат спектакуларно детство за да го паметат како убаво.
Многу од спомените се создаваат во секојдневието од начинот на кој ги слушаме, времето што им го посветуваме, малите семејни обичаи, начинот на кој реагираме кога ќе погрешат и нашето присуство кога им е тешко.
Затоа, „создавањето спомени“ можеби не треба да биде уште една работа што родителите мора совршено да ја направат. Понекогаш детето многу подолго ќе памети обичен разговор пред спиење отколку подарокот што го добило за роденден.
Извор: bizlife.rs
