Како што пишува Business Insider, низ светот постојат програми преку кои градови, села и цели региони се обидуваат да привлечат нови жители, нудејќи им финансиски стимулации, помош при купување и реновирање недвижности, па дури и бесплатно сместување и храна.
Од италијанскиот остров Сардинија до мало село во швајцарските Алпи, одредени дестинации нудат десетици илјади евра или долари на оние што се подготвени да ја променат средината во која живеат. Заедничко за сите е тоа што сакаат да ја запрат депопулацијата, да ја поттикнат локалната економија и да ги оживеат заедниците во кои бројот на жители со години се намалува.
Сепак, ваквите програми најчесто подразбираат одредени услови. Од кандидатите може да се бара да бидат помлади од одредена возраст, да купат или реновираат недвижност, да живеат во новото место најмалку неколку години или да имаат соодветен статус на престој. За странците особено се важни условите за добивање виза и правото на постојан престој.
Business Insider издвојува шест места што нудат финансиски и други стимулации за доселување.
Извор: Unsplash/Xavier von Erlach
Албинен, Швајцарија: До 30.000 долари за живот на Алпите
Малото швајцарско село Албинен, сместено во кантонот Вале, започна програма за привлекување нови жители откако голем број млади луѓе и семејства го напуштиле местото, чија популација во еден момент паднала под 300 жители.
Од 2017 година, селото нуди 25.000 швајцарски франци, односно околу 30.000 долари, за секој возрасен доселеник, како и дополнителни 10.000 франци за секое дете.
Албинен е идеален за оние што сакаат да побегнат од градската врева и забрзаниот начин на живот да го заменат со мирот на планинското опкружување. Сепак, таму нема училиште, банка ниту пошта, а во селото останал само еден локал.
За да имаат право на финансиската стимулација, кандидатите мора да бидат помлади од 45 години, да купат недвижност во селото во вредност од најмалку 200.000 франци и да се обврзат дека во Албинен ќе живеат најмалку десет години. Програмата подразбира и добивање швајцарско државјанство.
Доколку доселениците се иселат пред истекот на десетгодишниот период, должни се целосно да ги вратат добиените пари. Исто така, парите не се исплаќаат веднаш по доселувањето, туку новите жители мора да поминат најмалку пет години во селото пред да ги добијат.
Програмата привлече големо внимание во 2023 година, кога градоначалникот Беат Јост изјавил дека селото секојдневно добива околу 100 прашања од луѓе заинтересирани за преселба. Според Business Insider, програмата и понатаму е отворена за пријавување.
Антикитера, Грција: Пари, бесплатно сместување и храна
Грчкиот остров Антикитера, сместен меѓу Крит и грчкото копно, се обидува да привлече семејства подготвени трајно да се преселат на оваа изолирана, но живописна дестинација, позната по кристално чистото море, стрмните карпи и богатата историја.
Локалните власти во 2019 година започнале програма според која семејствата со најмалку три деца можат да добиваат по 500 евра месечно во период до три години. Покрај финансиската помош, програмата предвидува и бесплатно сместување и храна.
Населението на островот, кое некогаш било побројно, се намалило на само 24 жители, бидејќи младите заминувале во потрага по подобри економски можности. На локалните власти особено им се потребни рибари, пекари, градежни работници и земјоделци.
Програмата првично била прекината откако биле избрани пет грчки семејства што требало да се преселат на островот. Сепак, повторно била активирана во 2023 година, овојпат со финансиска поддршка од Грчката православна црква.
Иако програмата и понатаму е отворена за пријавување, до јануари 2026 година ниту едно ново семејство сè уште не се доселило, бидејќи изградбата на предвидените куќи не била завршена.
Програмата првенствено е наменета за грчки семејства, но се разгледуваат и пријави од странци.
Сардинија, Италија: До 15.000 евра за куќа на Медитеранот
Животот на медитерански остров, опкружен со море, живописни села и природа, би можел да стане подостапен со помош на италијанските власти. Сардинија нуди до 15.000 евра за луѓето што се подготвени да се преселат во нејзините помали места и таму да започнат нов живот.
Иако на островот живеат речиси 1,6 милиони луѓе, многу рурални подрачја се соочуваат со намалување на бројот на жители и сè поголема изолираност. Поради тоа, регионалната влада започнала програма што го поттикнува доселувањето во помалите заедници.
На почетокот право на стимулации имале местата со помалку од 3.000 жители, но во 2025 година програмата била проширена и на населени места со до 5.000 жители.
Парите можат да се искористат за купување и реновирање куќа, но неопходно е корисниците да живеат во неа во текот на целата година и да го пријават своето постојано живеалиште на Сардинија во рок од 18 месеци од преселувањето.
Програмата вклучува и дополнителни финансиски стимулации за семејствата. За првото дете што ќе се роди, посвои или биде примено во згрижувачко семејство е предвидена месечна помош од 600 евра, додека за секое следно дете се исплаќаат дополнителни 400 евра месечно.
Целта е да се поттикне долгорочно населување, а не само купување куќи за одмор, поради што условите на програмата се поврзани со постојан престој на островот.
Извор: Unsplash/Dawid Zawiła
Ирска: До 70.000 евра за живот на оддалечени острови
За оние што сонуваат за живот на изолиран остров, далеку од градската бучава, Ирска има програма „Our Living Islands“, започната во 2023 година, која нуди до 70.000 евра за доселување и реновирање куќи на помалку населените острови.
Програмата опфаќа 30 острови кои не се поврзани со копното со мостови или насипи. Ирската влада сака да го поттикне нивниот развој и да спречи натамошно намалување на бројот на жители, но и да ги зачува локалната култура, традицијата и природното опкружување.
Финансиската помош е достапна за оние што ќе купат недвижност на еден од опфатените острови, под услов куќата да е изградена пред 1993 година и да ги исполнува критериумите на државната програма за обнова на недвижности Croí Cónaithe.
Добиените средства мора да бидат вложени во реновирање на куќата, што значи дека не станува збор за директна исплата само за преселување, туку за финансиска поддршка за обнова на станбениот простор.
Ирската влада истакнува дека целта е да се овозможат опстанок и развој на одржливи и живописни заедници на островите, за луѓето да можат да живеат таму и во иднина.
Извор: Unsplash/Aldo De La Paz
Јапонија: Финансиска помош за преселување од Токио во руралните области
Јапонија веќе со години се соочува со стареење на населението и депопулација, особено во руралните области. За да ги поттикне луѓето да ги напуштат големите градови и да се преселат во помали средини, јапонската влада во 2019 година започнала програма за финансиска поддршка при преселување.
Програмата „Regional Revitalization Migration Support Grant“ е наменета првенствено за луѓето кои го напуштаат поширокото подрачје на Токио и се селат во руралните делови на земјата.
Стимулацијата изнесува до еден милион јени, односно околу 6.400 долари по домаќинство, додека лицата што се селат сами можат да добијат 600.000 јени. Дополнителен милион јени може да се добие доколку доселеникот со себе донесе и деловна активност што ги исполнува пропишаните услови.
Јапонија е особено заинтересирана за оживување на помалите заедници, во кои недостигот од жители ги загрозува локалната економија и достапноста на услугите.
Странците можат да купуваат недвижности во руралните делови на Јапонија, но тоа само по себе не значи дека имаат право на финансиската стимулација. За да ја добијат оваа помош, мора да имаат статус на постојан, долгорочен или посебен постојан престој. Работна виза не е доволна.
Поради тоа, програмата пред сè е достапна за луѓето кои веќе имаат соодветен статус на престој во Јапонија, а не за сите што би сакале да се преселат од странство.
Ла Риоха, Шпанија: До 40.000 евра за живот во мали места
Шпанскиот регион Ла Риоха, на северот од земјата, сака да привлече помлади жители во своите рурални области и за тоа нуди финансиска помош што може да достигне 40.000 евра.
Програмата „Revive“ е наменета за лица помлади од 45 години кои се подготвени да се преселат во општини со помалку од 5.000 жители. Износот на стимулацијата зависи од големината на местото во кое се доселуваат.
Така, оние што ќе изберат општина со меѓу 2.001 и 5.000 жители можат да добијат 20.000 евра, додека за преселување во места со 501 до 2.000 жители се нудат 30.000 евра. Најголемиот износ, 40.000 евра, е предвиден за оние што ќе се одлучат за заедници со помалку од 500 жители.
Парите се наменети за купување или реновирање недвижност, а корисниците мора да живеат во таа куќа најмалку пет години. По купувањето имаат рок од три месеци да се вселат.
За разлика од некои други програми, не е неопходно кандидатите да имаат шпанско државјанство. Сепак, условите се ограничени на државјани на Европската Унија, Европскиот економски простор и Швајцарија, додека државјаните на земји надвор од овие подрачја можат да аплицираат доколку имаат важечка дозвола за престој во Шпанија.
Ла Риоха е позната по лозјата, винската традиција и историските населби, а со програмата сака да привлече луѓе кои би можеле да изградат долгорочен живот во помалите заедници.
Извор: bizlife.rs
